Alþjóðlegur baráttudagur kvenna fyrir friði og jafnrétti var haldinn hátíðlegur um víða veröld í gær. Í Ráðhúsi Reykjavíkur fór fram fjölbreytt dagskrá í tilefni dagsins en hundrað ár eru liðin frá stofnun hans. Að ráðstefnunni stóðu fjölmörg hagsmunasamtök sem hafa baráttu kvenna að leiðarljósi. Fulltrúar ýmissa félagasamtaka héldu áhugaverð erindi um frið, kynbundið ofbeldi, innflytjendamál, hælisleitendur, heilbrigðisþjónustu jaðarhópa og framtíð ófæddra barna.

Hundrað ár eru liðin síðan að Clara Zetkyn, þýsk baráttukona fyrir kvenfrelsi helgaði þennan dag baráttu kvenna. Það gerðist í hinu sögufræga „ungdomshus“ í Kaupmannahöfn og eru Danir ákaflega stoltir af þessari arfleið sinni. Talið er að dagsins hafi fyrst verið minnst hér á landi þann áttunda mars 1948 á árshátíð Kvenfélags Sósíalistaflokksins. Framan af var dagurinn sveipaður hugmyndafræði kommúnismans en árið 1977 útnefndu Sameinuðu þjóðirnar daginn sem alþjóðlegan baráttudag kvenna og eftir það fór virðing hans vaxandi. Á síðustu árum hefur jafnrétti orðið að viðurkenndu markmiði í alþjóðasamfélaginu og það er í raun mikið framfaraskref.

„Við þurfum að gera betur“

Höfundur bókarinnar á Mannamáli, Þórdís Elva Bachmann leikkona, flutti ávarp um kynbundið ofbeldi á ráðstefnunni. Þar sagði hún það vera umhugsunarvert að hugsa til þess að á hverri stundu sé í gangi ósiðlegt stríð þar sem líkamar kvenna eru gerðir að söluvöru á mjög útbreiddan og aðgengilegan hátt. Jafnframt benti Þórdís á að þriðjungur íslenskra kvenna hafi orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi. „Börn undir lögaldri eru stærstur hluti þeirra sem leita á bráðamóttöku vegna nauðgana. Ekki er lengur skimað eftir blóðsýni fyrir HIV-veirunni á neyðarmóttöku sökum
niðurskurðar. Eru þessar niðurstöður ásættanlegar? Við getum gert betur.“

Eini karlmaðurinn í hópi ræðumanna var Andrés Ingi Jónsson,heimspekingur og jafnréttissinni. Í ávarpi hans um framtíðarsýn ófæddra barna kom fram að hugmyndin um jafnt þjóðfélag sé ekki flókin, þótt svo að það hafi reynst þrautinni þyngra að hrinda henni í framkvæmd. Hann telur að með tilkomu Kvennalistans árið 1983 hafi verið brotið blað í íslenskri stjórnmálasögu. „Þrátt fyrir marga sigra er feðraveldið lunkið við það að halda völdum. Þetta gefur tilefni til bjartsýni og bölsýni. Barátta um fæðingarorlof og leikskólapláss er að baki. Með nýrri samfélagsgerð eftir hrun vill fólk sjá aukna hlutdeild kvenna. Þótt mikið hafi áunnist þurfa komandi kynslóðir að halda áfram. Við þurfum að gera betur, ekkert pláss er fyrir værukærð,“ sagði hann að lokum við mikinn fögnuð áheyrenda.

„Konur geta „einar“ bjargað heiminum“

Margir eru sammála um að kosning frú Vigdísar Finnbogadóttur í embætti forseta Íslands árið 1980 hafi verið eitt stærsta skref íslenskra kvenna í átt til jafnréttis. Auk þess að vera holdgervingur kvennabaráttunnarer Vigdís fyrirmynd kvenna um allan heim. Forsetinn fyrrverandi var sérstakur heiðursgestur á ráðstefnunni en sá sér ekki fært um að mæta sökum anna erlendis. Hún sendi þess í stað bjartsýnar baráttukveðjur og sagði jafnframt í kveðju sinni að „konur gætu einar bjargað heiminum.“

Ráðstefnan var vel sótt en konur voru í yfirgnæfandi meirihluta ráðstefnugesta. Steingrímur J. Sigfússon, fjármálaráðherra og Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir, forseti Alþingis voru á meðal fundargesta. Fundarstjóri var
Kolbrún Halldórsdóttir. Konur, til hamingju með þennan merka áfanga!