Skráningar einstaklinga úr Þjóðkirkjunni að undanförnu hafa líkast til ekki farið framhjá neinum og sýnist sitt hverjum. Þjóðkirkjusöfnuðir og skráð trúfélög hafa um árabil átt hlutdeild í álögðum tekjuskatti sem greiddur er út til þeirra mánaðarlega.
Lengi vel rann hluti tekjuskatts þeirra einstaklinga sem standa utan trúfélaga til Háskóla Íslands en svo er ekki lengur.
Árið 2009 var gerð sú breyting á lögum nr. 91 um sóknargjöld að í stað þess að samsvarandi upphæð sóknargjalda þeirra einstaklinga sem standa utan trúfélaga renni til Háskóla Íslands þá einfaldlega heldur ríkissjóður fénu. Féð hafði áður runnið til skólans, í sérstakan Háskólasjóð, sem rektor hefur umsjón með.
„Undanfarnar vikur hefðu verið gósentíð"
„Í kjölfar hrunsins var þessi tenging afnumin. Tekjur HÍ höfðu aukist úr um 150 milljónum króna í rúmar 200 milljónir króna á árunum 2005-2008, aðallega vegna aðfluttra launþega sem skráðu sig ekki í trúfélag,“ segir Sigurður J. Hafsteinsson fjármálastjóri HÍ.
„Fjárhæðin hækkaði einnig með skráningu fólks úr trúfélögum og því ljóst að undanfarnar vikur hefðu verið gósentíð fyrir okkur,“ bætir Sigurður við í gamansömum tón.
Úr helmingi minna fjármagni að spila
Lagabreytingin tók gildi um áramótin 2008-2009. „Í staðinn fyrir að við hefðum fengið rúmar 200 milljónir árið 2009 fengum við um 100 milljónir sem hefðbundna fasta fjárveitingu. Upphæðin er nú ákveðin í fjárlögum hvers árs og var um 110 milljónir í ár,“ segir Sigurður.
Að sögn Sigurðar voru ekki allir sáttir við að Háskóli Íslands sæti einn um hlut þess fólks sem er utan trúfélags.
„Hinir skólarnir og önnur hagsmunasamtök vildu komast í trúfélagspeningana. Nú þurfum við ekki lengur að pæla í því þar sem þetta er hluti af fjárveitingu Háskólans.“
„Það var náttúrulega ekki hægt að taka þetta af skólanum án þess að við fengjum einhverjar skaðabætur en við fengum það ekki bætt nema að helmingi“ bætir Sigurður við.
Það er því ljóst að Háskólasjóður hefur nú úr helmingi minna fjármagni að spila en fyrir breytingarnar.
Háskólasjóður
Háskólasjóður styður við ýmsa starfsemi innan skólans svo sem við að koma á fót nýjum námsgreinum, styrkja heimsóknir erlendra gestafyrirlesara og aðra menningartengda viðburði.
Hægt er að sækja um styrk í sjóðinn en meðal stórra verkefna sjóðsins á undanförnum árum var endurnýjun heimasíðu skólans árið 2008. Þá mun sjóðurinn styðja við bakið á ýmsum atburðum tengdum afmælisári skólans en Háskóli Íslands verður eins og kunnugt er 100 ára á næsta ári.
Runnu trúfélagsgjöldin til guðfræðideildar HÍ?
Sá orðrómur var lengi vel á kreiki að trúfélagsgjöldin sem runnu til Háskólans færi aðallega í að styrkja guðfræðideild skólans. Sigurður þvertekur fyrir það.
„Nei, það er prinsipp atriði hjá okkur að ef styrkja þarf guðfræðideildina þá hefur Háskólasjóður ekki komið að því. Það er taktlaust að styrkja trúarbrögð með þessum peningum og þess utan er guðfræðideildin fámenn og rekin á lágu fjármagni“.
Lög nr. 91 um sóknargjöld fjalla um greiðslur ríkisins til trúfélaga. Þar kemur m.a. fram að gjaldið sem rennur til trúfélaga er 767 krónur á mánuði árið 2010 fyrir hvern einstakling 16 ára og eldri.
Smellið hér til að sjá nánari upplýsingar um lögin á heimasíðu Alþingis.