RÉTTINDASKRÁ STÚDENTA 2009-2010 

Hér er yfirlit yfir helstu réttindi og skyldur stúdenta innan Háskóla Íslands.

1. Hvert get ég leitað?

Nemendaskrá

Nemendaskrá heldur skrá yfir alla nemendur Háskólans og það nám sem þeir stunda. Hjá nemendaskrá er að finna þær heimildir sem allt skipulag kennslu og prófa er byggt á. Nemendaskráin hefur einnig að geyma heimildir um námsframvindu hvers nemanda, skráningu í námskeið, próf sem tekin hafa verið og svo framvegis. Einkar mikilvægt er því að hver nemandi gæti þess að halda settar reglur um skráningu í námskeið og athugi að skráning í námskeið er jafnramt skráning í próf að því loknu.

Á þjónustuborði á Háskólatorgi geta nemendur fengið vottorð um skólavist, námsferilsyfirlit og pantað staðfest afrit af brautskráningarskírteinum og fylgiskjölum. Afgreiðsla afrita af brautskráningarskírteinum er lágmark einn sólarhringur. Almenn vottorð t.d. vegna húsaleigabóta, fæðingarorlofs, orlofs, sjúkradagpeninga, atvinnuleysisbóta og fleira kosta kr. 300. Námsferilsyfirlit og staðfest afrit af brautskráningarskírteinum kosta einnig kr. 300. Útprent af námskeiðslýsingum er einnig hægt að nálgast á þjónustuborði á Háskólatorgi og kosta allt að kr.1.500. Þjónustuborð og nemendaskrá taka einnig við læknisvottorðum vegna veikinda í prófum.

Nemendaskrá er staðsett á Háskólatorgi, 3. hæð, s. 525 4309, netfang: nemskra@hi.is.

Náms- og starfsráðgjöf

Hlutverk náms- og starfsráðgjafar er að veita stúdentum við Háskóla Íslands margvíslegan stuðning meðan á námi stendur, til að mynda ráðgjöf um vinnubrögð í háskólanámi, persónulega og sálfræðilega ráðgjöf, ráðgjöf og úrræði vegna fötlunar eða hömlunar, ráðgjöf vegna námsvals og almenna upplýsingamiðlun er varðar háskólanámið og þá félagslegu þjónustu sem nemendum stendur til boða. Námsráðgjöf veitir einnig persónulegan og sálfræðilegan stuðning vegna t.d. samskiptaörðugleika við fjölskyldu, vini eða átvini, þunglyndis, kvíða, átröskunar, misnotkunar og fíknar, skorts á sjálfstrausti, kynhneigðar og líkamlegra örðugleika. Einnig koma oft upp erfiðleikar tengdir hjónaskilnuðum, veikindum eða dauðsföllum. Áföll bæði í persónulega lífi og í námi geta haft í för með sér skerta starfsorku nemandans sem leiðir til erfiðleika í námi. Við námsráðgjöf HÍ er boðið upp á skammtíma meðferð ef nemendur eiga við sálræna erfiðleika að stríða meðan á námi stendur.  Í slíkri meðferð er vandinn skilgreindur og nemendur fá aðstoð við að skilja eigin erfiðleika. Síðan er leitað lausna í samráði við nemandann sem bætt geta líðan hans og nám. Starfsfólk námsráðgjafar getur einnig veitt þeim nemendum aðstoð sem eiga við langvarandi tilfinningalegan vanda að stríða. Slík þjónusta getur farið fram innan stofnunar eða nemendur geta fengið aðstoð við að finna hvert sé gagnlegast fyrir þá að leita sér hjálpar. Náms- og starfsráðgjöf býður einnig uppá starfsráðgjöf og ráðgjöf við gerð atvinnuumsókna.

Nemendur Háskólans geta rætt við námsráðgjafa í viðtalstímum mánudaga til fimmtudaga milli kl. 13:00 og 16:00 og á föstudögum milli kl. 10:00 og 13:00. Einnig geta stúdentar bókað viðtöl hjá náms- og starfsráðgjafa utan þess tíma eftir samkomulagi í síma 525-4315. Náms- og starfsráðgjöf Háskóla Íslands er staðsett á Háskólatorgi, 3. hæð og í Stakkahlíð, 3. hæð í Enni E-305.

Jafnréttisnefnd Háskóla Íslands

Starfssvið nefndarinnar nær til jafnréttismála í víðum skilningi sbr. 65. gr. stjórnarskrárinnar og ber henni að hafa gildandi lög um jafna stöðu kvenna og karla að leiðarljósi. Nefndin stýrir starfi vinnuhópa sem sérstaklega eru skipaðir til að vinna að tilteknum jafnréttismálum í samráði við þá aðila innan Háskólans sem að þeim málum koma. Háskólaráð skipar fimm manna jafnréttisnefnd á grundvelli tilnefninga frá rektor, og skal einn þeirra sem tilnefndur er vera úr röðum stúdenta. Eitt af grunngildum í stefnu Háskóla Íslands 2006-2011 er að Háskóli Íslands leggi áherslu á að jafnréttis verði gætt á öllum sviðum starfseminnar og að Háskólinn sé ætíð í fararbroddi í jafnréttismálum.

Alþjóðaskrifstofaháskólastigsins

Alþjóðaskrifstofa háskólastigsins annast formleg samskipti Háskóla Íslands við erlendar menntastofnanir og veitir stúdentum, kennurum, skorum og deildum Háskóla Íslands ýmsa þjónustu varðandi alþjóðlegt samstarf. Alþjóðaskrifstofa þjónar stúdentum sem fara utan sem skiptinemar og einnig þeim stúdentum sem stunda nám við Háskóla Íslands sem skiptinemar.

Upplýsingastofa um nám erlendis

Upplýsingastofa um nám erlendis er rekin af Alþjóðaskrifstofunni, og hefur það meginhlutverk að safna og miðla upplýsingum um nám við útlenda iðnskóla, tækniskóla, ýmsa fagskóla og háskóla. Starfsmenn veita aðstoð við leit að skólum erlendis eftir óskum um staðsetningu og námsgrein og stendur þessi þjónusta öllum til boða.

Réttindaskrifstofa stúdenta

Á skrifstofu Stúdentaráðs er starfandi réttindaskrifstofa stúdenta. Nemendur geta leitað til réttindaskrifstofunnar ef þeir telja að brotið hafi verið á rétti þeirra innan Háskólans. Starfsmenn skrifstofunnar eru stúdentum innan handar við úrlausn hinna ýmsu réttindamál og er fullbúnir að reka hvers konar hagsmunamál fyrir þá. Nemendur geta að sjálfsögðu óskað eftir fullri nafnleynd. Á skrifstofunni er að finna upplýsingar um rétt stúdenta og hvaða leiðir eru færar til að leysa erfið hagsmunamál. Hagsmunafulltrúi Stúdentaráðs hefur yfirumsjón með réttindaskrifstofu stúdenta alla virka daga milli kl. 9-17 en fyrirspurnir má senda á shi@hi.is eða í síma 570-0850.

Lánasjóðsfulltrúi SHÍ

Lánasjóðsfulltrúi Stúdentaráðs veitir ráðleggingar og aðstoð í lánamálum og er í beinu sambandi við ráðgjafa LÍN. Lánasjóðsfulltrúi SHÍ hefur fasta viðveru á skrifstofu Stúdentaráðs alla virka daga milli kl. 9-17 en fyrirspurnir má einnig senda á shi@hi.is eða í síma 570-0850.

Jafnréttisfulltrúi SHÍ

Hlutverk jafnréttisfulltrúa er að fylgjast með stöðu og framgangi í jafnréttismálum innan Stúdentaráðs og Háskólans. Jafnréttisfulltrúi aðstoðar einnig stúdenta með ýmis jafnréttismál sem upp koma innan Háskólans. Jafnréttisfulltrúi er Tinna Rut B. Isebarn en hana má nálgast í gegnum netfangið trb4@hi.is. Hún er einnig með opna viðtalstíma á skrifstofu Stúdentaráðs alla mánudaga milli kl. 10-11.

Alþjóðafulltrúi SHÍ

Alþjóðafulltrúi gegnir hlutverki þjónustuaðila við erlenda stúdenta við Háskóla Íslands og geta þeir leitað til hans með fyrirspurnir varðandi háskólavistina sem og annað sem snýr að dvöl þeirra hérlendis.

Alþjóðafulltrúi er Sif Hauksdóttir Gröndal en hann má nálgast í gegnum netfangið sifgr@hi.is. Hann er einnig með viðtalstíma á skrifstofu Stúdentaráðs, alla miðvikudaga milli kl. 13-14.

Fjölskyldufulltrúi SHÍ

Hlutverk fjölskyldufulltrúa er að aðstoða og svara fyrirspurnum stúdenta hvað varðar hagsmunamál foreldra við Háskóla Íslands. Fjölskyldufulltrúi sinnir verkefnum sínum í samráði við fjölskyldunefnd SHÍ. Fjölskyldufulltrúi er Eva Ósk Ármannsdóttir en hana má nálgast í gegnum netfangið eoa4@hi.is.

Önnur þjónusta SHÍ

Á skrifstofu Stúdentaráðs eru starfandi formaður, framkvæmdastjóri og hagsmuna- og lánasjóðsfulltrúi sem ávallt eru til þjónustu reiðubúin fyrir stúdenta. Ef uppkoma vandamál, spurningar eða aðrar vangaveltur eru stúdentar hvattir til aðhafa samband við Stúdentaráð og leita aðstoðar í málinu. Skrifstofa Stúdentaráðs er staðsett á Háskólatorgi, 3. hæð og er opin alla virka daga milli kl. 9-17.  Einnig er mögulegt að hafa samband á netfangið shi@hi.is eða í síma 570-0850.

2. Réttur stúdenta íhúsnæðismálum

Stúdentagarðar

Félagsstofnun stúdenta annast rekstur stúdentagarða. Hlutverk þeirra er að bjóða námsmönnum við Háskóla Íslands til leigu hentugt og vel staðsett húsnæði á sanngjörnu verði. Húsnæðið er af ýsmum stærðum og gerðum: einstaklingsherbergi, tvíbýli, einstaklingsíbúðir og 2ja - 4ra herbergja íbúðir. Sækja skal um garðvist á heimasíðu stúdentagarða, www.studentagardar.is. Við úthlutun er umsækjendum forgangsraðað eftir fjölskylduaðstæðum og búsetu. Skriflegur leigusamningur er gerður um leigu stúdentaíbúða og stúdentar verða að reiða fram tryggingargjald.

Byggingafélag námsmanna annast rekstur námsmannaíbúða. Hlutverk þeirra er að bjóða námsmönnum sem eiga aðild að BN, hentugt og vel staðsett húsnæði. Húsnæðið er af ýmsum stærðum og gerðum: herbergi, einstaklingsíbúðir og 2ja - 3ja herbergja íbúðir. Nánari upplýsingar um námsmannaíbúðir BN má nálgast á vefsíðunni www.bn.is.

Réttindi leigjenda

Um húsaleigu gilda húsaleigulög nr. 36/1994. Samkvæmt lögunum skal leigusali gera skriflegan leigusamning við leigjanda og er skriflegur þinglýstur leigusamningur einnig skilyrði húsaleigubóta. Sé ekkert tekið fram í leigusamningi um gildistíma hans er hann ótímabundinn og er uppsagnarfrestur slíkra samninga einn mánuður ef um herbergi er að ræða en sex mánuðir ef um íbúð er að ræða. Tímabundinn leigusamningur sem gildir til ákveðins tíma, fellur úr gildi þegar því tímamarki er náð. Leigusali skal annast viðhald húsnæðis að innan og utan. Leigjanda er skylt að fara vel með hið leigða húsnæði í samræmi við umsamin afnot þess. Rekstrarkostnaði skal þannig skipt að leigjandi greiðir kostnað af notkun vatns, hita og rafmagns en leigusali greiðir öll fasteignagjöld, þar með talinn fasteignaskatt og tryggingaiðgjöld. Þó er heimilt að semja um betri réttindi til handa leigjanda en lögin kveða á um. Leigusala er aðeins heimill aðgangur að hinu leigða tilkynni hann það með hæfilegum fyrirvara. Komi upp ágreiningsmál í tengslum við húsaleigu má skjóta honum til kærunefndar húsaleigumála og fá álit hennar á viðkomandi málefni.

Húsaleigubætur

Þeir leigjendur eiga rétt á húsaleigubótum sem leigja íbúðarhúsnæði til búsetu og eiga þar lögheimili. Dveljist námsmaður utan þess sveitafélags sem hann á lögheimili í, vegna náms, er hann undanþeginn skilyrðinu um lögheimili. Jafnframt er skilyrði fyrir greiðslu húsaleigubóta að fyrir liggi skriflegur, þinglýstur húsaleigusamningur til sex mánaða eða lengri tíma. Húsaleigubætur greiðast að meginstefnu vegna leigu á íbúðum. Aðeins þeir sem búa í einstaklingherbergjum eða tvíbýli á Stúdentagörðum, eða sambýli fyrir fatlaða, fá greiddar bætur fyrir leigu á herbergi. Fjárhæð húsaleigubóta veltur á fjölskyldustærð og upphæð leigu. Þá skerðast bæturnar um 1% fari árstekjur námsmanns yfir 2 milljónir. Húsaleigubætur eru greiddar af félagsþjónustum sveitarfélaganna og skal umsóknum beint til þess sveitarfélags sem viðkomandi á lögheimili í. Umsóknum, ásamt nauðsynlegum gögnum, þarf að skila inn 15 dögum fyrir mánaðamót ef umsækjandi er að sækja um bætur fyrir næsta mánuð. Sækja þarf um á hverju ári og gildir umsóknin til ársloka.

Nauðsynlegfylgiskjöl með umsókninni:

1. Frumrit þinglýsts húsaleigusamnings á sérstöku samningseyðublaði.

2. Ljósrit af skattframtölum þeirra sem lögheimili/aðsetur eiga í íbúðinni, staðfest af skattstjóra.

3. Launaseðlar þeirra sömu og tilgreindir eru í 2. tl. , fyrir þrjá síðustu mánuði.

4. Staðfesting skóla um nám barna umsækjenda sem eru 20 ára og eldri og stunda skólanám í sex mánuði eða lengur á árinu.

5. Íbúavottorð Hagstofu Íslands fyrir viðkomandi íbúð, nema að sveitarfélag hafi beinan aðgang að þjóðskrá.

Vaxtabætur af eigin húsnæði

Þeir sem greiða vaxtagjöld af lánum vegna kaupa eða byggingar á íbúðarhúsnæði til eigin nota, eiga rétt á vaxtabótum. Rétturinn stofnast á því ári sem íbúð er keypt eða bygging er hafin. Vaxtabætur ákvarðast samkvæmt upplýsingum á skattframtali og greiðast vaxtabætur vegna lána til kaupa á íbúðarhúsnæði. Vaxtabætur erut ekjutengdar og greiðast við álagningu opinberra gjalda í ágúst. Ekki þarf að sækja sérstaklega um vaxtabætur og þær ákvarðast sjálfkrafa út frá skattframtali.

3. Hver er réttur minn innan Háskóla Íslands?

Tilteknar sameiginlegar reglur gilda um kennslu innan Háskóla Íslands, en einstaka deildir setja sér síðan almennar reglur um kennslu og kennsluhætti.

Inntökuskilyrði við Háskóla Íslands

Nemendur sem hefja nám í Háskóla Íslands, skulu hafa lokið stúdentsprófi af bóknámsbraut, eða öðru sambærilegu prófi frá erlendum skóla. Í sumum deildum eru sett skilyrði um stúdentspróf af raungreinabrautum. Heimilt er að veita öðrum en þeim sem lokið hafa stúdentsprófi inngöngu í Háskóla Íslands. Um slíka undanþágu verður að sækja sérstaklega. Miðað er við að umsækjandi hafi með námi og starfi aflað sér undirbúnings sem telst sambærilegur við stúdentspróf. Í sumum deildum eru samkeppnispróf þreytt við lok haustmisseris og fjöldi þeirra sem öðlast rétt til að halda námi áfram er takmarkaður. Við eina deild HÍ eru þreytt inntökupróf, þ.e. læknadeild.

Skráning

Skráning nýnema fer fram árlega hjá nemendaskrá HÍ á Háskólatorgi eða í gegnum rafrænt umsóknarform á vefsíðu Háskólans. Umsóknarfrestir eru auglýstir á hverju vori. Við nýskráningu ber stúdentum að skila staðfestu ljósriti af stúdentsskírteini og mynd. Fötluðum stúdentum er bent á að merkja í sérstakan reit á umsóknareyðublaði svo hægt sé að koma til móts við þarfir þeirra og veita þeim fyrirgreiðslu. Árleg skráning til áframhaldandi náms fer fram í lok mars eða byrjun apríl.

Skrásetningargjald

Stúdentum ber að inna af hendi skrásetningargjald á hverju ári sem nú nemur 45.000 krónum. Heimilt er að fresta greiðslu skrásetningargjalds til sumars, en eindagi er þá í byrjun júlí. Ef ekki ert greitt fyrir 10. ágúst telst viðkomandi hafa fallið frá því að stunda nám við HÍ. Heimilt er að taka 15% hærra gjald af þeim sem fá leyfi til skrásetningar utan auglýstra skráningartímabila. Heimilt er að lækka skrásetningargjald um helming. Sækja skal skriflega um lækkun til nemendaskrár. Þeir sem eiga rétt á slíkri niðurfellingu eru fatlaðir stúdentar (75% öryrkjar), þeir sem brautskrást í febrúar fremur en júní, þeir sem hafa orðið fyrir óviðráðanlegri frestun á brautskráningu frá október til febrúar, meistara- og doktorsnemar í fullu námi sem gefst aðeins kostur á 50% námsframvindu eða minni, þeir sem hafa fengið leyfi til þess að gera hlé á námu sínu fyrir annað eða bæði misseri háskólaársins og þeir stúdentar sem stunda nám á grundvelli samninga um stúdentaskipti milli Háskóla Íslands og annarra háskóla. 

Bækur og annað lesefni

Kennarar skila lista yfir kennslubækur til Bóksölu stúdenta og Landsbókasafns Íslands - Háskólabókasafns tveimur mánuðum fyrir upphaf kennslu, ef kostur er. Við upphaf námskeiðs afhenda kennarar stúdentum, ef þurfa þykir, ítarlegri kennsluáætlun en fram kemur í kennsluskrá og leslista yfir allt námskefni námskeiðsins. Jafnframt getur kennari komið kennsluáætlun og leslista fyrir á Uglunni. Fjölrit og fræðigreinar sem eru á leslista eiga að vera aðgengileg þegar yfirferð hefst.

Efni til prófs

Ef listi yfir efni til prófs kemur ekki fram á leslista, er leitast við að gera grein fyrir því við upphaf námskeiðs. Þurfi að bæta við lesefni eða fella brott er það kynnt með góðum fyrirvara.

Viðvera stúdenta í kennslustundum 

Það er undir stúdentum sjálfum komið hvort þeir sækja kennslustundir. Háskóladeildum er þó heimilt, að höfðu samráði við svið og námsnefndir, að setja reglur um skyldu stúdenta til þátttöku í ákveðnum fögum, æfingum, verklegu námi og vettvangsþjálfun. Ef þátttökuskylda er í námskeiði eða hluta þess gilda um forföll sömu reglur og í prófum.

Framkoma stúdenta í kennslustundum

Stúdentar skulu mæta stundvíslega til kennslustunda og viðhafa þar kurteisi og háttvísi. Stúdentum ber eins og öðrum háskólamönnum, að ganga vel um kennslustofur og annað húsnæði Háskólans. Matar eða drykkjar skal einungis neytt í kaffistofum og mötuneytum. Sérstök athygli er vakin á því að reykingar eru óheimilar í húsnæði Háskólans.

Fyrirlestralok

Ekki skal halda fyrirlestra síðustu fimm dagana fyrir próftímabil.

Viðtalstímar

Á kennslumisserinu eiga stúdentar að hafa greiðan aðang að kennara, annað hvort á auglýstum viðtalstíma eða eftir samkomulagi.

Ritgerðarsmíð og verkefnaskil

Stúdentar vinna að verkefnum og ritgerðum í samræmi við fyrirmæli kennara. Stúdentum er algerlega óheimilt að nýta sér hugverk annarra í ritgerðum og verkefnum, nema heimilda sé getið í samræmi við viðurkennd fræðileg vinnubrögð. Stúdent á rétt á skýrum leiðbeiningum kennara um úrlausn og skil verkefna. Deildir geta ennfremur ákveðið almenn viðmið í þessu efni sem kynnt eru stúdentum.

Könnun á kennslu og námskeiðum

Á hverju kennslumisseri fer fram rafræn könnun þar sem leitað er eftir mati stúdenta á þeirri kennslu sem þeir hafa fengið. Þetta mat er liður í eftirliti með gæðum kennslu og námskeiða. Miðað er við að kennslukönnun sé gerð á síðustu þremur vikum misseris og að fyrirlögn taki um það bil 10 til 15 mínútur, en kennslukönnunin birtist sjálfkrafa á vefsvæði nemandans þegar hann skráir sig inn í Ugluna, vefkerfi Háskólans. Við úrvinnslu könnunarinnar er persónuverndarsjónarmiða gætt, en upplýsingarnar eru birtar opinberlega um helstu niðurstöður könnunarinnar. Stúdentum ber að svara framlögðum spurningum samviskusamlega og þeim er óheimilt að hafa samráð um útfyllingu könnunar.

Sértæk úrræði við kennslu, nám og próf

Háskóli Íslands greiðir götu þeirra stúdenta sem búa við fötlun, hömlun eða sérþarfir, í samræmi við sérstakar reglur þar að lútandi. Stúdent sem telur sér mismunað vegna fötlunar getur leitað til ráðs um málefni fatlaðra stúdenta. Jafnréttisfulltrúi Háskóla Íslands stýrir starfi ráðsins.

4. Próf í Háskóla Íslands

Almennt

Próf eru fyrir skráða stúdenta og geta verið munnleg, skrifleg eða verkleg. Skráning í námskeið er jafnframt skráning í próf óháð því hvort námsmat er fram með skrifilegu eða munnlegu prófi, æfingavinnu, verkefnum eða ritgerð.

Stúdentum er skylt að hafa persónuskilríki og framvísa því er þeir gangast undir próf svo ganga megi úr skugga um að þeir eigi próftökurétt. Kennarar standa fyrir prófum, en hver deild ræður tilhögun prófa hjá sér að svo miklu leyti sem ekki eru sett bindandi ákvæði um það í lögum eða reglum Háskólans. Prófa ber sem víðast úr því efni sem er til prófs. Við munnleg próf, sem teljast til fullnaðarprófs, skal vera prófdómari utan Háskólans, en skrifleg og verkleg próf dæma hlutaðeigandi kennarar einir nema deild ákveði annað.

Auglýstum prófdegi verður einungis breytt með ákvörðun deildarforseta að höfðu samráði við framkvæmdastjóra kennslusviðs, og að fengnu skriflegu samþykki allra þeirra sem skráðir eru til viðkomandi prófs.

Tilkynning um námsmat og próf

Almenn tilhögun námsmats og prófs kemur fram í kennsluskrá. Nánari tilhögun, ef við á, er kynnt í upphafi námskeiðs eða á vefsíðu þess. Hið sama á við um vægi verklegra þátta, ritgerðar, munnlegs prófs o.s.frv. í lokaeinkunn.

Umræðutímar fyrir próf

Æskilegt er að kennarar ljúki námskeiði með umræðu- eða fyrirspurnartíma skömmu fyrir próf.

Skráning í námskeið og próf 

Kennslu og próf þarf að skipuleggja með góðum fyrirvara. Því er mikilvægt að stúdentar sýni aðgát og ábyrgð er þeir skrá sig í námskeið og próf. Fullt nám miðast við 60 ECTS einingar á námsári að jafnaði, þ.e. 30 ECTS einingar á misseri, og allt skipulag skólastarfsins miðast við þessa forsendu. Óski stúdent eftir því að skrá sig í 40 ECTS einingar eða fleiri á misseri ber honum að leggja fram rökstudda greinargerð þar um og óska undanþágu.

Próftímabil og úrsögn úr prófi

Almenn lokapróf eru haldin í desember og á tímabilinu apríl til maí. Skjúkra- og upptökupróf eru haldin í janúar og júní. Úrsögn úr prófi skal vera skrifleg og hafa borist skrifstofu nemendaskrár Háskóla Íslands innan þess frests sem auglýstur er hverju sinni. Skráðir stúdentar fá falleinkunn mæti þeir ekki til prófs.

Próftökuréttur

Próf eru einungis fyrir skráða stúdenta. Prófvörðum ber að gæta þess við upphaf prófs að allir sem eru í prófsal hafi próftökurétt. Heimilt er að vísa stúdentum frá prófi sem þeir eru ekki skráðir í.

Sætaskipan í prófstofum

Prófstaðir eru auglýstir með a.m.k. sólarhrings fyrirvara. Próftafla og skipan í stofur er auglýst á heimasvæði hvers stúdents á Uglunni. Stúdentum er skipað í tiltekin sæti í prófstofum eftir númerum, sem auglýst eru sérstaklega á nafnalista áður en próf fer fram. Enginn má taka próf á öðrum stað en honum hefur verið úthlutaður fyrirfram. Stúdentar með sérstaka námsörðugleika geta óskað eftir því að taka próf í sérstökum fámennari stofum en þess þarf að óska með góðum fyrirvara í samráði við námsráðgjöf.

Skrifleg próf

Vægi spurninga skal koma fram á prófverkefni, ef unnt er að koma því við. Mælst er til þess að í upphafi sé efnisskipan prófverkefnis lýst með nokkrum orðum, sérstaklega ef það er á mörgum síðum, í mörgum hlutum, eða ef vægi spurninga er misjafnt. Með því móti er tryggt að próftaki átti sig, hafi hann fengið gallað verkefni í hendur.

Æskilegt er að kennari (eða staðgengill hans) komi á prófstað í skriflegum prófum sem hann stendur fyrir og að hægt sé að ná í hann á meðan á prófi stendur. Ef kennari verður var við almenn vafaatriði hjá stúdentum í prófi er mælst til þess að hann greiði úr þeim í heyranda hljóði ef aðstæður leyfa. Uppgötvist galli í prófverkefni, sem ekki verður leiðréttur með einföldum hætti á prófstað, ber kennara að auka vægi annarra prófþátta sem því nemur. Það sama gildir ef ekki næst í kennara. Innan á kápu prófbóka eru birtar prófreglur, sem stúdentum ber að fara eftir.

Munnleg próf

Munnleg próf skulu haldin í heyranda hljóði. Háskóladeild er þó heimilt að ákveða, ef sérstaklega stendur á, að munnleg próf séu haldin fyrir luktum dyrum, enda sé það tilkynnt fyrirfram.

Prófnúmer og nemendanúmer

Skriflegar prófúrlausnir skulu merktar prófnúmerum en þau eru jafnframt nemendanúmer sem nemendaskrá úthlutar hverjum stúdent. Deild getur sett reglur um undanþágu frá þessu meginákvæði. Heimilt er að birta einkunnir undir þessum númerum.

Einkunnaskil

Einkunnir skulu birtar í síðasta lagi þremur vikum eftir próf, þó í síðasta lagi fjórum vikum eftir hvert haustmisserispróf í desember. Felist námsmat í örðu en skriflegu eða munnlegu prófi, er miðað við skiladag ritgerðar/verkefnis eða þann dag sem námsmat fer fram. Í fjölmennum prófum er heimilt að gefa lengri skilafrest. Stúdentar hafa aðgang að einkunnum sínum með ýmsum hætti, t.d. hjá nemendaskrá gegn framvísun persónuskilríkja eða í gegnum Ugluna með notkun sérstaks leyniorðs sem hver stúdent fær úthlutað.

Einkunnir

Ein einkunn er gefin fyrir hvert námskeið (námskeiðsnúmer). Þar sem námskeiði er skipað í fleiri en einn prófhluta, s.s. skriflegt próf, verklegar æfingar, ritgerðir, skýrslur o.s.frv., er einkunn fyrir námskeiðið vegið meðaltal allra prófhluta. Deildum er þó heimilt að áskilja að lágmarkseinkunn sé náð í hverjum prófhluta fyrir sig. Ef námskeiði er þannig skipað í fleiri en einn prófhluta skal koma fram hvaða einkunn stúdent hlaut fyrir hvern hluta.

Útskýring á einkunn

Stúdent á rétt til að fá útskýringar kennara á mati skriflegrar úrlausnar sinnar, ef hann æskir þess innan fimmtán daga frá birtingu einkunnar.

Skipan prófdómara

Prófdómarar eru skipaðir fyrirfram til þriggja ára í senn í prófum sem eru sérlega afdrifarík í námsferli stúdenta, s.s. samkeppnisprófum. Ennfremur skal einn prófdómari vera við munnleg próf sem teljast til fullnaðarprófs. Skrifleg próf dæma hlutaðeigandi kennarar einir, nema prófdómari hafi verið skipaður fyrirfram. Rektor skipar prófdómendur að fengnum tillögum háskóladeildar.

Stúdent eða kennari óskar eftirprófdómara

Vilji stúdent, sem ekki hefur staðist próf, eigi una mati kennarans getur hann snúið sér til viðkomandi deildarforseta og skal þá prófdómari skipaður í hverju tilviki. Einnig getur kennari eða meirihluti stúdenta í námskeiði, telji þeir til þess sérstaka ástæðu, óskað skipunar prófdómara í einstöku prófi. Mat prófdómara sem kallaður er til eftir að mat kennara liggur fyrir, getur einungis leitt til breytingar á einkunn kennarans til hækkunar, en ekki lækkunar.

Verkaskipting kennara og prófdómara

Kennari og prófdómari, ef til er kallaður, dæma hvor um sig úrlausnina. Hvor um sig gefur sjálfsætt einkunn fyrir úrlausnina og gilda þær jafnt í einkunnagjöf. Hlutverk prófdómara sem er kallaður til eftir að mat kennara liggur fyrir, er bundið við að fara yfir úrlausnir í því tiltekna prófi. Við þessar aðstæður fer prófdómari ekki yfir uppbyggingu prófsins með tilliti til námsefnis.

Endurtaka prófs

Stúdent sem ekki stenst próf, gengur frá því eftir að hann hefur byrjað það eða kemur ekki til prófsins og hefur ekki boðað forföll, er heimilt að þreyta prófið að nýju innan árs. Standist hann þá ekki prófið, gangi frá því eða komi ekki til prófs án þess að boða forföll, hefur hann fyrirgert rétti sínum til að ganga oftar undir prófið. Háskóladeild getur veitt undanþágu frá þessu ákvæði ef sérstaklega stendur á. Stúdent er jafnframt heimilt að endurtaka próf sem hann hefur staðist, ef það er gert í tæka tíð samkvæmt ákvæðum um tímamörk (innan árs), en um leið og hann byrjar seinna prófið fellur fyrra próf úr gildi. Sérstakar reglur gilda þó um samkeppnispróf.

Veikindi í prófi

Stúdent sem veikist og getur þar af leiðandi ekki þreytt próf, ber að tilkynna um veikindi sín samdægurs (á próftímanum) til nemendaskrár (nemskra@hi.is)og skila þang að læknisvottorði innan þriggja daga. Hið sama gildir ef barn stúdents veikist. Veikist stúdent í prófi ber honum að vekja athygli prófvarðar sem skrifar athugasemd um það á prófúrlausn. Skal læknisvottorði dagsettu samdægurs skilað til nemendaskrár. Læknisvottorð eru yfirfarin af trúnaðarlækni Háskólans.

Sjúkrapróf

Sjúkra- og upptökupróf eru að öllu jöfnu haldin í janúar og júní, í kjölfar almennra prófa í desember og maí. Þó er heimilt að halda sjúkrapróf á öðrum tíma, ef stúdent sem þess æskir á kost á að brautskrást við næstu brautskráningu sem í hönd fer. Sjúkrapróf kemur í stað hefðbundins misserisprófs og skerðir því ekki rétt viðkomandi stúdents til upptökuprófs. Sækja þarf skriflega um sjúkrapróf til skrifstofu deildar innan þriggja daga frá því próf var haldið. Auglýsa skal hvar og hvenær sjúkrapróf verði haldið með að minnsta kosti þriggja sólarhringa fyrirvara.

Misferli í prófum

Stúdent sem staðinn er að misferli í prófi er vísað frá prófi og kann að missa próftökurétt í öðrum námskeiðum á próftímabilinu. Þung viðurlög eru í Háskóla Íslands við misferli í prófum og auk missis próftökuréttar getur viðkomandi stúdent hlotið áminningu og orðið fyrir því að vera vikið úr skóla, tímabundið eða fyrir fullt og allt. Hið sama gildir um misferli þar sem námsmat felst í öðru en skriflegu eða munnlegu prófi, svo sem ef stúdent leggur fram verkefni, þar sem hann gerir vinnu annars stúdents að sinni eigin.

Aðgangur að eldri prófverkefnum

Í samræmi við upplýsingalög nr. 50/1996 vill Stúdentaráð Háskóla Íslands benda stúdentum á rétt þeirra til aðgangs að gömlum prófverkefnum. Heimild þessi, sem leiða má af 1. mgr. 3. gr. laganna, er óháð því hvort viðkomandi stúdent tók prófið eða sat viðkomandi námskeið sjálfur. Í beiðni um aðgang að prófi skal tilgreina þau próf sem viðkomandi óskar eftir að kynna sér. Sé farið fram á að fá ljósrit af prófverkefnum skal orðið við þeirri beiðni, nema verkefnin séu þess eðlis eða fjöldi þeirra sé svo mikill að það sé vandkvæðum bundið. Æskilegt er að beina því til kennara að skila prófum til kennslusviðs Háskóla Íslands þannig að prófin birtist sem fyrst í prófasafni Stúdentaráðs og Háskóla Íslands á Uglunni.

Tekið skal fram að Háskóli Íslands telur að það fari eftir ákvörðun kennara hverju sinni hvernig aðgangur skal veittur að prófverkefni eftir að það hefur verið lagt fyrir og niðurstaða prófsins liggur fyrir. Lendi stúdent í vandræðum með beiðni um aðgang að gömlu prófverkefni er viðkomandi bent á að hafa samband við Réttindaskrifstofu stúdenta á shi@hi.is eða ísíma 570-0850 og Stúdentaráð veitir aðstoð í málinu. 

5. Boðleiðir stúdenta

Ferli kvartana og kærumála

Telji stúdent brotið á rétti sínum varðandi kennslu, próf, námsmat, einkunnagjöf eða annað er lýtur að kennslu og prófum skal hann snúa sér til viðkomandi deildarforseta. Slík erindi skulu vera skrifleg og send til skrifstofu viðkomandi deildar. Þar skal skilmerkilega greint frá því hvert álitaefnið er, hver sé krafa stúdents, eins eða fleiri, og rökstuðningur fyrir henni. Deild skal fjalla um álitaefnið svo fljótt sem unnt er og afgreiða það, að jafnaði eigi síðar en innan tveggja mánaða frá því að erindið barst. Sé mál viðamikið og fyrirsjáanlegt að afgreiðsla taki lengri tíma, skal tilkynna hlutaðeigandi það og tilgreina hvenær afgreiðslu sé að vænta. Uni stúdent ekki niðurstöðu deildar getur hann skotið máli sínu til úrskurðar stjórnar fræðasviðs. Slík erindi skulu send skrifstofu fræðasviðsins. Deildir og stjórn fræðasviðs endurmeta ekki prófúrlausnir eða faglega niðurstöðu kennara eða prófdómara. Málum verður ekki skotið til stjórnar fræðasviðs fyrr en ákvörðun deildar liggur fyrir eða þrír mánuðir eru liðnir frá því að kæra var fyrst skriflega lögð fyrir deild.

Prófdómari er í öllum munnlegum prófum og í sumum skriflegum prófum. Í prófum þar sem er skipaður prófdómari er fagleg niðurstaða endanleg og verður ekki áfrýjað. Hið sama á við í skriflegum prófum þar sem kennari dæmir einn, nema þar sem skilyrði 59. gr. reglna Háskólans eiga við, þar sem m.a. er kveðið á um að stúdent eigi rétt á að fá útskýringar kennara á mati skriflegrar úrlausnar sinnar, ef hann æskir þess innan fimmtán daga frá birtingu einkunnar. Vilji stúdent, sem ekki hefur staðist próf, þá eigi una mati kennara getur hann snúið sér til viðkomandi deildarforseta. Skal þá prófdómari skipaður í hverju tilviki. Einnig getur kennari eða meirihluti nemenda, telji þeir til þess sérstaka ástæðu, óskað skipunar prófdómara í einstöku prófi. Forseti fræðasviðs skipar prófdómara að fengnum tillögum deildar.

Áfrýjunarnefnd í kærumálum háskólanema

Samkvæmt 20. gr. laga um háskóla nr. 63/2006 úrskurðar áfrýjunarnefnd í kærumálum háskólanema í málum þar sem námsmenn í ríkisháskólum eða háskólum, sem hlotið hafa staðfestingu menntamálaráðherra, telja brotið á rétti sínum varðandi námsmat, mat á námsframvindu, afgreiðslu umsókna um skólavist o.fl. Nefndin endurmetur ekki prófúrlausnir eða faglega niðurstöðu kennara, dómnefnda eða prófdómara. Málum verður ekki skotið til áfrýjunarnefndarinnar fyrr en stjórn fræðasviðs hefur úrskurðað í málinu eða þrír mánuðir eru liðnir frá því að kæra var fyrst skriflega lögð fyrir stjórn fræðasviðs.

Agaviðurlög vegna brota á lögum eða öðrum reglum Háskólans

Verði stúdent uppvís að ámælisverðri hegðun, til dæmis misferli í prófi, ber viðkomandi kennara eða öðrum háskólastarfsmanni að vekja athygli deildarforseta á því. Deildarforseti hvort málið sé þannig vaxið að til greina geti komið að beita stúdent agaviðurlögum til viðbótar þeim úrræðum sem deild hefur gripið til, til að mynda vísun úr prófi. Mögulegt er að veita stúdent áminningu eða víkja honum úr Háskólanum um tiltekinn tíma eða að fullu, ef hann hefur gerst sekur um brot á lögum eða öðrum reglurm Háskólans eða framkoma hans gagnvart starfsmönnum Háskólans eða öðrum stúdentum er ósæmileg eða óhæfileg. Áður en ákvörðun um brottrekstur er tekin skal gefa stúdent kost á að tjá sig um málið. Stúdent er heimilt að skjóta ákvörðun til áfrýjunarnefndar en málskot frestar framkvæmd ákvörðunar um agaviðurlög. Rektor getur að hæfilegum tíma liðnum heimilað stúdent sem vikið hefur verið að fullu úr skóla að skrá sig aftur til náms í Háskólanum ef aðstæður hafa breyst. Nemanda er heimilt að skjóta synjun rektors um skráningu til áfrýjunarnefndar.

Réttindaskrifstofa stúdenta

Stúdentaráð Háskóla Íslands rekur Réttindaskrifstofu stúdenta sem leiðbeinir stúdentum í vanda innan Háskólans og tekur að sér að reka mál fyrir þeirra hönd. Stúdentar geta leitað með kvartanir eða ábendingar til Réttindaskrifstofunnar sem kemur þeim nafnlausum á framfæri við kennara, ef rökstuðningur er nægilegur. Nánari upplýsingar um Réttindaskrifstofu stúdenta má nálgast á shi@hi.is eða í síma 570-0850.

Heimildir kaflanna ,,Hver er réttur minn innan Háskóla Íslands", ,,Próf í Háskóla Íslands" og ,,Boðleiðir stúdenta" er að finna í ,,Kver um starfsvenjur við kennslu, nám og próf í Háskóla Íslands" upphaflega útgefið í janúar 1996 í samstarfi kennslumálanefndar háskólaráðs, kennslusviðs Háskólans og Stúdentaráðs Háskóla Íslands. Endurskoðað haustið 2002 með tilliti til breyttra reglna og þróunar á kennsluháttum. Ætlað til útgáfu á háskólavefnum í febrúar 2003.

6. Hver er réttur minn ífjölskyldumálum?

Barnabætur

Barnabætur eru greiddar með börnum fram til 18 ára aldurs. Við ákvörðun barnabóta er miðað við fjölskyldustærð eins og hún var í þjóðskrá 31. desember, árið á undan greiðsluári en breytingar innan þess árs hafa ekki áhrif. Þannig fær sá sem hefur barnið hjá sér í lok ársins á undan greiðsluári barnabæturnar og skiptir þá ekki máli hvort barnið hafi verið á framfæri hans allt árið eða aðeins hluta úr ári.

Barnabætur eru að mestu tekjutengdar en ekki eignatengdar. Þær eru ákvarðaðar samkvæmt skattframtali og greiddar eftirá. Barnabætur hjóna, para í staðfestri samvist og í skráðri sambúð skiptist milli þeirra og koma tekjur beggja einstaklinga til athugunar við ákvörðun barnabóta. Einstæðir foreldrar fá greiddar óskiptar barnabætur með börnum sem þeir hafa á framfæri. Merkja þarf sérstaklega í þar til gerðan reit á skattframtali að um einstætt foreldri sé að ræða. Þegar foreldrar hafa sameiginlegt forræði með börnum sínum eru barnabætur greiddar því foreldri sem barnið hefur lögheimili hjá. Barnabætur eru ekki skattskyldar tekjur og ákvarðast sjálfkrafa út frá skattframtali.

Leikskólar

Leikskólar FS

Félagsstofnun stúdenta rekur þrjá leikskóla, Sólgarð, Mánagarð og Leikgarð. Sólgarður er staðsettur á Eggertsgötu 8 en þar er vistað 51 barn á aldrinum sex mánaða til tveggja ára. Úthlutun plássa á Sólgarði fer fram í gegnum FS í síma 590-4900 eða með tölvupósti á solgardur@fs.is.Mánagarður er staðsettur á Eggertsgötu 34 og þar eru vistuð 64 börn á aldrinum eins árs til sex ára. Úthlutun plássa á Mánagarði fer fram hjá leikskólasviði Reykjavíkur á Fríkirkjuvegi. Leikgarður er staðsettur á Eggertsgötu 14 en þar eru vistuð 56 börn á aldrinum sex mánaða til tveggja ára. Úthlutun plássa á Leikgarði fer fram í síma 551-8560 eða með tölvupósti á leikgardur@fs.is.

Leikskólar sveitarfélaganna

Aðrir leikskólar eru í umsjá sveitarfélaga. Reglur um rétt barna til leikskólaplássa og skráningu þeirra á leikskóla eru ekki eins milli einstakra sveitarfélaga. Almenna reglan er þó sú að aðeins þau börn geta sótt um leikskóladvöl sem eiga lögheimili í viðkomandi sveitarfélagi. Þó er þetta ekki undantekningarlaust. Almennt eiga börn ekki rétt á leikskóladvöl fyrr en við tveggja ára aldur en þó eru undantekningar gerðar við ákveðnar aðstæður. Reglur um lágmarksaldur barna við leikskóladvöl eru mismunandi milli sveitarfélaga, t.d. er lágmarksaldur barns ef sækja á um leikskóladvöl í sumum sveitarfélögum 6 mánuðir, en engin aldurstakmörk eru við líði í öðrum. Nánari upplýsingar um leikskóla má fá á heimasíðum sveitarfélanna og www.leikskolar.is

Foreldra- og fæðingarorlof

Foreldra- og fæðingarorlof skiptist eins og nafnið bendir til í tvenns konar orlof. Annars vegar eiga foreldrar, hvort um sig, sjálfstæðan rétt til fæðingarorlofs í þrjá mánuði vegna fæðingar, frumættleiðingar eða töku barns í varanlegt fóstur. Foreldrar geta svo skipt þriggja mánaða fæðingarorlofi til viðbótar sín á milli. Hins vegar eiga foreldrar sjálfstæðan rétt til allt að 13 vikna ólaunaðs foreldraorlofs og er sá réttur ekki framseljanlegur milli foreldra.  Foreldrar í fæðingarorlofi halda 80% af þeim heildartekjum sem þeir höfðu að meðaltali á mánuði á tólf mánaða tímabili sem líkur sex mánuðum fyrir fæðingardag barns eða þann dag er barn kemur inn á heimili við ættleiðingu eða varanlegt fóstur.

Meginreglan er sú að forsjárforeldri eða foreldrar með sameiginlega forsjá eigi rétt til töku fæðingarorlofs. Forsjárlaust foreldri á einnig rétt til töku fæðingarorlofs, enda liggi fyrir samþykki þess foreldris sem fer með forsjána um umgengni við barnið þann tíma. Fæðingarorlof má taka í einu lagi eða í tímabilum en það verður þó að taka áður en barnið nær 18 mánaða aldri. Nokkrar ástæður geta leitt til lengingar fæðingarorlofs, t.d. veikindi móður á meðgöngu, fjölburafæðingar, veikindi barns og veikindi móður í tengslum við fæðingu. Sækja þarf sérstaklega um framlengingu.

Séu einstaklingar ósáttir við ákvörðun Tryggingastofnunfar ríkisins um um foreldra- og fæðingarorlof geta þeir skotið ágreiningi til úrskurðanefndar foreldra- og fæðingarorlofsmála.

Fæðingarstyrkur

Foreldri sem hefur verið í fullu námi fær fæðingarstyrk að upphæð 113.902 kr. á mánuði. Með fullu námi er átt við að foreldri hafi verið í 75-100% námi sem uppfyllir skilyrði laganna í a.m.k. 6 mánuði á síðustu 12 mánuðum fyrir fæðingu barns, ættleiðingu eða töku barns í varanlegt fóstur og hafi sýnt viðunandi námsárangur. Heimilt er að greiða foreldri fullan fæðingarstyrk þótt framangreind krafa um samfellt nám í a.m.k. 6 mánuði á síðustu 12 mánuðum sé ekki uppfyllt, hafi foreldri verið í samfelldu starfi í a.m.k. 6 mánuði á innlendum vinnumarkaði fram til þess að námið hófst.

Foreldrar og LÍN     

Í úthlutunarreglum Lánasjóðs íslenskra námsmanna er að finna ýmis konar réttindi til handa foreldrum í námi. Á fjölskyldufólk í námi rétt á hærri grunnframfærslu vegna framfærslu barna og jafnframt eiga námsmenn sem greiða meðlag rétt á láni vegna greiðslna þeirra, en sækja þarf um það sérstaklega. Eignist námsmaður barn í námi eða ef barn námsmanns veikist á  námstímanum eiga foreldrar rétt á auka svigrúmi hvað varðar lágmarksárangur sem er skilyrði fyrir námsláni. Skilyrði er að námsmaður skili fullnægjandi námsárangri á misserinu eftir að hann þarf á svigrúminu að halda.

Veikindi barna á prófatíma

Veikist barn stúdents á prófatíma gilda sömu reglur og ef stúdent veikist sjálfur. Ber að tilkynna veikindi til nemendaskrár og skila þangað læknisvottorði innan þriggja daga.